สรุป Diabetic Ketoacidosis (DKA) สำหรับนักศึกษาแพทย์ พร้อมแนวข้อสอบ
📘 ข้อสอบน่าสนใจ : คลิกดูแนวข้อสอบ NL1 ระบบโลหิต
DKA คืออะไร? (เข้าใจใน 1 นาที)
Diabetic ketoacidosis เป็นภาวะแทรกซ้อนฉุกเฉินที่พบบ่อยในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 เกิดจากการขาดอินซูลิน → ร่างกายสลายไขมัน → ได้ free fatty acids → ตับนำไปสร้าง ketone → ทำให้เกิด metabolic acidosis
Clinical Clue ที่พบบ่อยในข้อสอบ
- ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 (Type 1 DM)
- อาการ: คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หายใจลึกเร็ว (Kussmaul respiration)
- กลิ่นลมหายใจคล้ายผลไม้ (acetone)
- Lab: pH < 7.3, HCO₃ < 15, glucose > 250 mg/dL, positive serum/urine ketones
แนวข้อสอบ (ออกบ่อย!)
หญิงอายุ 22 ปี เบาหวานชนิดที่ 1 มาด้วยคลื่นไส้ อาเจียน หายใจลึก มีลมหายใจกลิ่นผลไม้ Lab: pH 7.20, glucose 620 mg/dL, HCO₃ 10, positive ketones
คำถาม: อะไรเพิ่มขึ้นเพื่อส่งเสริมการสร้าง ketone?
- A. Insulin resistance
- B. Glucagon secretion ✅
- C. Fatty acid production
- D. Growth hormone release
- E. Adipose tissue lipogenesis
เฉลย: ข้อ B. Glucagon secretion
สรุปสั้นๆ: ขาดอินซูลิน → เพิ่ม glucagon → ตับสลายไขมัน → สร้าง ketone → เกิด acidosis Keyword ที่ควรจำ: “insulin ↓, glucagon ↑ → ketogenesis”
Management ที่ควรจำก่อนสอบ
- IV fluids (แก้ dehydration)
- IV insulin (หยุด lipolysis และ ketogenesis)
- Monitor/replace potassium (แม้ว่า initial K+ อาจดูปกติหรือสูง)
- หาและรักษา trigger เช่น infection
Tips จำง่ายก่อนสอบ
- DKA มักเกิดใน T1DM (Type 1 DM) ส่วน HHS มักใน T2DM
- Ketone 3 ตัว: Acetoacetate, β-hydroxybutyrate, Acetone
- pH, HCO₃ ต่ำ + Anion gap สูง = DKA
สรุป
การเข้าใจ Diabetic ketoacidosis อย่างเป็นระบบจะช่วยให้นักศึกษาแพทย์วิเคราะห์อาการและ lab ได้แม่นยำขึ้น จุดที่มักออกสอบคือ pathophysiology (glucagon ↑), การวินิจฉัย และแนวทางการรักษา
📲 ติดตามข่าวสารและสรุปสอบ : คลิกติดตาม Instagram ของ KeyMed Tutor
